Facebook is het nieuwe Facebook

Facebook leek als nieuwsbron over zijn hoogtepunt heen. Dat beeld klopt niet meer. Volgens het Pew Research Center haalt 40 procent van de Amerikaanse volwassenen er geregeld nieuws. In 2023 was dat nog 30 procent, het laagste punt in de reeks sinds 2020.

Facebook staat daarmee ruim voor YouTube, dat op 34 procent uitkomt. De groei zit ook in het gedrag van wie het platform al gebruikt. Van de Amerikaanse Facebook-gebruikers haalt 57 procent er geregeld nieuws, tegen 43 procent drie jaar eerder. Pew legt zelf de link met de eigenaar: “The shares of Facebook and Instagram users who report getting news on these sites – both owned by Meta – have risen in recent years.”

Wereldwijd ziet het Reuters Institute hetzelfde. In het Digital News Report 2026, een peiling in 48 markten, staat Facebook bovenaan met 43 procent wekelijks nieuwsgebruik, “reversing recent declines”. Het instituut waarschuwt dat die groei niet per se uit de vraag van het publiek komt. Meta kondigde in 2025 aan meer nieuws op Facebook te tonen, en volgens de onderzoekers heeft dat waarschijnlijk invloed gehad op het gemeten gebruik: “On the supply side, Meta publicly stated in 2025 that it would increase the volume of news content on Facebook and this is likely to have had an impact on reported usage levels.”

Dat is een voorzichtige inschatting, geen vastgestelde oorzaak. Toch verandert het hoe je de cijfers leest. Niet alle groei komt per se van het publiek; Meta schoof zelf meer nieuws voor.

In Nederland stijgt alles tegelijk

Ook in Nederland staat Facebook op één. Volgens de Nederlandse landenpagina van het rapport gebruikt 27 procent het voor nieuws, 8 procentpunt meer dan een jaar eerder. Alleen is Facebook hier geen uitzondering. WhatsApp steeg net zo hard, naar 24 procent. Instagram ging eveneens 8 procentpunt omhoog, YouTube 7.

Dat maakt het moeilijk om de Nederlandse stijging aan Meta’s Facebook-besluit toe te schrijven. De landenpagina zelf spreekt ook niet van groei. Daar staat: “Online and social media slightly declined post-COVID-19, but appear to be stabilising now.” De platformtabel en die tekst trekken zo een andere conclusie uit hetzelfde jaar.

Nederland blijft daarbij een land waar de nieuwsmerken zelf sterk staan. Nieuwssites en -apps bereiken 61 procent, meer dan welk sociaal platform ook. Het Commissariaat voor de Media zag in 2024 al dat 45 procent van de Nederlanders rechtstreeks naar een nieuwsapp gaat. In de VS was dat 18 procent.

Nederlandse uitgevers zoeken jongeren op met video

Nederlandse nieuwsorganisaties deden meer moeite om jongeren te bereiken. Mediahuis begon SPILNEWS, een nieuwsmerk los van NRC en De Telegraaf. Het brengt nieuws in influencerstijl, met jonge journalisten in beeld. NU.nl kondigde een vergelijkbare video-first-strategie voor sociale media aan, en NOS Stories doet het vooral goed op TikTok en Instagram.

Het Commissariaat noemde Facebook in 2024 nog de voornaamste nieuwsleverancier onder de sociale media, “maar met name voor oudere leeftijdsgroepen”.

Het platform bepaalt het aanbod

Voor uitgevers is de terugkeer van Facebook geen eenvoudig goed nieuws. Het Reuters Institute stelt dat zelfs de meest digitale nieuwsorganisaties moeten leven met platforms die populairder zijn dan hun eigen sites en apps: “even the most digitally advanced news organisations are increasingly having to contend with the reality that in most countries intermediated third-party consumption platforms are more popular than the branded digital properties publishers themselves have built.” Dat raakt volgens het instituut hun bereik, de betrokkenheid van lezers en wat ze eraan kunnen verdienen.

Het Commissariaat voor de Media zegt het in 2025 in eigen woorden: “De platforms bepalen met hun algoritmes wat en hoeveel gebruikers zien en horen. Nieuwsmedia kunnen daardoor burgers minder goed bereiken met journalistiek nieuws.” De toezichthouder wil daarom dat beleidsmakers big tech reguleren, zodat nieuws prominenter in het aanbod komt. Daarnaast noemt het investeringsverplichtingen of quota.

De Facebook-cijfers laten zien hoe groot die macht is. Het grootste nieuwsplatform ter wereld won terrein nadat Meta besloot er meer nieuws op te zetten, en het Reuters Institute acht het waarschijnlijk dat die keuze invloed had op het gemeten gebruik.